بوستر پمپ

بوستر پمپ

بوستر پمپ چیست ؟بوستر پمپ به دستگاهی اطلاق میشود که دویا چند پمپ به صورت موازی به یکدیگر متصل شده باشند تا بتواند دبی و هد مورد نظر را با کمترین انرژی وبالاترین راندمان تامین نمایند وظیفه بوستر پمپ ثابت نگه داشتن فشار لازم برای تامین شبکه مصرف با توجه به الگوی متغیر مصرف میباشد از این رو هنگامی که در شبکه مصرفی وجود ندارد فشار تغییر نمیکند و پمپهای بوستر پمپ خاموش میباشند اما به محض اینکه مصرف فشار در شبکه افت میکند برای جبران این افت اولین پمپ شروع بکار میکند اگر این پمپ قادر به تامین فشار نباشد پمپهای دیگر به همین ترتیب وارد مدار میشوند تا فشار را درمحدوده معینی ثابت نگه دارند هنگامی که مصرف کم یامتوقف میشود پمپ نیز به ترتیب از مدار خارج میشوند کلا پمپهای بوستر پمپ با توجه به الگوی مصرف وارد یا خارج میشوند.

موارد استفاده از بوستر پمپ

  • آبرسانی ساختمانهای مختلف مانند برجها بیمارستانها مدارس سالنهای تفریحی ورزشی مجتمع های مسکونی و آپارتمانی و …
  • تامین سیستم اطفا حریق
  • مصارف کشاورزی وآبیاری
  • تامین آب صنعتی کارخانجات و صنایع

مزایای استفاده از بوستر پمپ

  • محدوده وسیعی را از جهت تنوع مصر پوشش میدهد.
  • وقتی نوسانهای مصرف کننده بسیار زیاد باشد به جای استفاده از یک پمپ بزرگ از چند پمپ کوچک که بصورت بوستر پمپ هستند استفاده میشوند تا بتوان بسته به نیاز تعدادی از آنها را به کار واداشت وازکار کردن بیهوده بقیه جلوگیری نمود در حقیقت استهلاک و مصرف انرژی به حداقل میرسد.
  • بدلیل اینکه بوستر پمپ از اجزای مختلف متصل بهم تشکیل شده است میتوان با جداکردن این اجزابوستر پمپ راباسهولت حمل و درمکان مناسب نصب نمود.
  • کارکرددائمی بوسترپمپرامیتوان باکارگذاشتن یک پمپ رزروتضمین کردوهنگام خرابی یک پمپ پمپ رزروواردمدارمیشود تاوقفه ای در کارکردسیستم ایجاد نگردد .
  • قابلیت سرویس حین کار را دارد.

اجزای تشکیل دهنده بوستر پمپ

اجزای اصلی مشترک بوستر پمپ دور ثابت عبارتندودور متغیر عبارتند از :

  • مجموعه الکتروپمپها
  • بخش مکش
  • بخش دهش
  • شاسی اصلی

سایر اجزای اصلی

  • بوسترپمپهای دور ثابت را تابلوی کنترل وفرمان  دور ثابت منبع دیافراگمی پرشرسوئیچ ها حداقل و حداکثر فشارتشکیل میدهند
  • در بوسترپمپ های دور متغیر عبارتند از : تابلوی کنترل و فرمان دور متغیر و پرشر ترانسمیتر

پمپ :

الکترو پمپ: در اکثر قریب به اتفاق بوستر پمپها ازالکتروموتوربه عنوان موتور محرک پمپ استفاده میشود

بخش مکش

بخش مکش بوستر پمپ شامل یک کلکتور لوله ای است که به واسطه شیرآلات واتصالات موردنیاز به مکش الکتروپمپ ها وخروجی مخزن ذخیره آب متصل میگرددو شیرآلات واتصالات این بخش عبارتند از

  • شیر قطع ووصل
  • صافی
  • لرزه گیر
  • فلنچ
  • مهره ماسوره

بخش دهش بوستر پمپ

بخش دهش نیزمشابه یک کلکتور لولهای است که به وسیله شیرآلات واتصالات لازم از خروجی الکتروپمپ به شبکه مصرف متصل میشود.شیرآلات این بخش عبارتند از :

  • شیریکطرفه
  • لرزه گیر
  • فلنچ مهره ماسوره

کلکتور مکش و دهش بوستر پمپ :

ورودی پمپها بهالکترومکش متصل میشوند وسیال از طریق این کلکتور وارد پمپها میشود خروجی پمپها از طریق اتصالات و شیرآلات و فلنچها به کلکتوردهش متصل میشوند و سیال از طریق این کلکتور خارج میشود در مصارف آبرسانی کلکتورها باید گالوانیزه باشند تاازنظر بهداشتی موردتایید باشد.درسیستم های آتشنشانی کلکتورها باید از نوع بدون درز باشندوقادربه تحمل فشاربالاراداشته باشند.

شیر یکطرفه بوستر پمپ :

برای جلوگیری از برگشت آب به پمپ و جلوگیری ازصدمه رساندن ضربه قوچ احتمالی ازشیریکطرفه استفاده میکنند .

صافی بوستر پمپ :

دربسیاری مواردسیال مورد استفاده برای مصر حاوی ذرات ریز یا اجسامی است که باید حتما ازورود آنها به پمپ جلوگیری به عمل آید تا به پمپ صدمه ای نرسد. بنابراین از صافی برای این منظور استفاده میشود در سیستم های آتشنشانی توصیه میشود که برای هرکدام از پمپ ها یک صافی جداگانه در نظر گرفته شود تادر صورت بسته شدن یک خط بقیه پمپ ها به کار خود ادامه دهند.

لرزه گیر بوستر پمپ :

به دلیل اینکه بتوانیم ارتعاش بوستر پمپ را به شبکه لوله کشی منتقل نکنیم از لرزه گیر درکلکتور مکش ودهش استفاده میکنیم هنگامیکه دبی خروجی از پمپها زیاد شود ارتعاش در بوستر پمپ نیز زیاد شود به همین دلیل از لرزه گیر بصورت جداگانه در هر خط بوستر پمپ یعنی در ورودی و خروجی هر پمپ استفاده میشود .

تابلو برق وکنترل بوستر پمپ :

تابلو برق وسیله ای است که سیستم مکانیکی والکتریکی را هماهنگ مینمایند. وطراحی مناسب تابلومیتواند نقش بسزایی در کارکرد مطالب بوسترپمپ داشته باشد .تابلوهایی بر و فرمان باید الکتروموتورها وپمپ ها رااز خطرات احتمالی نظیر نوسانات شدید در شبکه برق و خشک کارکردن پمپها و غیره محافظت کنند .همچنین تابلو باید از نظر ایمنی نیز مورد تایید باشد .وظیفه کنترلرPLC این است که بوستر پمپ را طوری کنترل کند که در شبکه مصرف فشار ودبی مطلوب ایجاد گردد. واستهلاک نیز در پمپها بطور مساوی تقسیم گردد سیستم های بکارفته در تابلوهای فرمان و قدرت بوستر پمپ باید امکانات مناسبی به شرح زیر ایجاد نمایند:

مخزن دیافراگمی بوستر پمپ :

آب سیالی است با درصد تراکم نزدیک به صفر وبطور عملی غیرقابل تراکم ازآنجا که درخطوط پمپاژهمواره میبایست تداوم جریان سیال برقرار باشد تا عمل ازدیاد فشار و انتقال توسط پمپ انجام گیرد وباتوجه به غیر قابل تراکم بودن آب تا بخشی از سیستم پمپاژبصورت ارتجاعی قابلیت جذب انرژی بصورت فشار یا کشش را دارا باشد مخازن دیافراگمی این قابلیت را دارند که آب راتحت فشار معینی ذخیره نموده ودر صورت نیاز دوباره آن را به سیستم باز گردانند.تحت فشار بودن دائمی سیستم پمپاژمیتواند عملکرد صحیح پرشرسوئیچ را نیز تضمین نماید تحقیقات نشان میدهد که وجود مخزن دیافراگمی در جلوگیری از بوجود آمدن تنشهای بزرگ دراثرپدیده ضربه قوچ آب نقش بازی کند .

از طرف دیگر برای جلوگیری از ازدیاد روشن وخاموش شدن پمپها سعی میشود حجم مخزن دیافراگمی را قدری بزرگتر از حداقل مورد نیاز برای نگهداری فشار انتخاب نمایند.تامصارف کوچک از محل ذخیره مخزن تامین گرددوسپس درصورت نیاز به مقادیر بیشتر آب مورد نیاز تامین شده وضمنا آب تخلیه شده از مخزن نیز دوباره جایگزین شود. هرچند این وظیفه رامیتوان به پمپ ژاکی نیز محول نمودتا مصارف کوچک را پاسخگو باشد اما به دلایلی که ذکر شد ترکیبی از پمپ ژاکی و مخزن دیافراگمی توصیه میشودکه باعث جلوگیری از روشن وخاموش شدن های مکررپمپ های اصلی گردد. در بوسترپمپ هایی که ازکنترلربرای کنترل کارکرد بوسترپمپ استفاده میشودحجم مخازن دیافراگمی مورد نیاز کمتر از حجم محاسبه شده خواهد بود زیرا کنترلر با برنامه ریزی صحیح میتواند بخشی از عملکرد مخزن دیافراگمی را پوشش دهد . این منبع به واسطه لوله یا اتصال قابل انعطاف به کلکتوردهش بوستر پمپ متصل میگردد و فقط در بوستر پمپهای دور ثابت مورد استفاده قرارمیگیرد.

پرشرسوئیچ بوستر پمپ :

در بوسترپمپهای دور ثابت از دو پرشرسوئیچ برای کنترل فشار حداقل و حداکثر سیستم استفاده میشود و مقدار محدوده فشار مجازکاری بوسترپمپ را برای واحد کنترل با استفاده از پرشرسوئیچ معین میکنیم .

پرشرترانسمیتربوستر پمپ :

دربوسترپمپهای دورمتغیر برای کنترل کاملا ثابت فشار آب فقط یک پرشرترانسمیتربکارمیرود .

مانومتربوستر پمپ :

برای اندازه گیری فشار ورودی بوستر پمپ فشارخروجی بوستر پمپ فشار تک تک پمپها از مانومتر استفاده میشود .

اتصالات تبدیلی و فلنچها بوستر پمپ :

برای اتصال قطعات مختلف بوستر پمپ بهم از اتصالات وفلنچها استفاده میشود که بنا برنوع و حجم بوستر پمپ از اتصالات وفلنچهای جوشی یا دنده ای استفاده میشود .

شاسی بوستر پمپ  :

پبرای یکپارچه بودن بوسترپمپ مجموعه الکتروپمپ ها بخش مکش بخش دهش وتابلوی کنترل و فرمان برروی یک شاسی اصلی نصب میگردند. پمپها والکتروموتورها باید روی یک شاسی مناسب قرار گیرند تا ازارتعاش وحرکت آنها جلوگیری کند .مقاومت شاسی ونوع آن بستگی به وزن وحجم الکتروموتورها و پمپهای مصرفی در بوستر پمپ دارد.

کوپلینگ بوستر پمپ :

اگر پمپ و الکتروموتوربا سیستم کوپلینگ در خارج از پمپ کوپله گردد برای اتصال پمپ به الکتروموتور نیاز به کوپلینگ میباشد .این کوپلینگ متناسب با قطر شفت الکتروموتوروپمپ است.استفاده از گارد کوپلینگ برای رعایت مسائل ایمنی اجباری است .

تمام قعات بکار گرفته  شده دربوسترپمپ باید از نوع استاندارد بوده واستانداردهای مربوط به آبرسانی وآتشنشانی دربوستر پمپ باید رعایت شود همچنین تمام قطعات باید با ضربت اطمینان درنظر گرفته شده بتوانند فشار ایجاد شده توسط پمپ را تحمل نمایند.

انواع بوستر پمپ :

بوستر پمپ ها از نظر تعدادپمپ به دودسته تک پمپه ودو یا چند پمپه طبقه بندی میگردند

بوستر پمپ تک پمپه :

جهت مصارف آب بهداشتی کم ومتوسط در آبرسانی وصنعتی کاربرد دارد. این نوع بوستر پمپ کاملا یکپارچه بوده وبرای استفاده کافی است که کلکتور ورودی آن به منبع تغذیه آب وکلکتور خروجی آن به شبکه مصرف متصل شده وبرق موردنیاز تابلوی کنترل وفرمان آن تامین میگردد.

بوسترپمپهای دو یا چند پمپه دور ثابت به دودسته با الکتروپمپ پیشرووبدون الکتروپمپ پیشروطبقه بندی میگردد.

بوستر پمپ باالکتروپمپ پیشرو:

این بوستر پمپ هااز یک الکتروپمپ پیشرو(جاکی پمپ ) ویک یا چند الکتروپمپ اصلی تشکیل میشوندمه درآن ظرفیت الکتروپمپ پیشرو کمتر از الکتروپمپهای اصلی است ولی فشار آن بنافشار الکتروپمپ های اصلی برابر است .

بوستر پمپ های بدون الکتروپمپ پیشرو :

این بوستر پمپها دو یا چند الکتروپمپ صلی با مشخصات یکسان بدون استفاده از الکتروپمپ پیشروساخته میشوند.

مولفه های بوستر پمپ :

بوستر پمپها بر اساس دو مولفه اصلی حداکثر مصرف آب و حداقل فشار طراحی میشوندونوسانات ساعتی مصرف آب نیز عامل موثر در تعیین مشخصات آن میباشد .

  • پمپها با توجه به کارکرد خود در بوستر پمپ به سه دسته تقسیم میشوند .
  • پمپ اصلی (MAIN PUMP : پمپ یا پمپ هایی که وظیفه تامین تامین هد ودبی کل سیستم را دارند .
  • پمپ ژاکی (JOCKEY PUMP): هنگامی که دبی مورد نیاز یک سیستم زیاد باشد معمولا از پمپهای بزرگ استفاده میگرددبه تبع آن موتورهای محرک نیزانرژی زیادی برای به حرکت درآوردن پمپ نیاز دارند در الگوی مصرف زمانهایی وجود دارد کهدرخواستی کم باشد ومیتوان این دبی رابایک پمپ کوچک تامین کردونیازی به استفاده از پمپ بزرگ نیست به همین دلیل برای صرفه جویی درمصرف انرژی وهمچنین کاهش استهلاک پمپهای بزرگ پمپی با ظرفیت آبدهی کمتر از پمپ اصلی انتخاب میکنند تابرای مصارف کم فقط این پمپ روشن میشود ونیاز سیستم را برآورده کند. نام این پمپ ژاکی پمپ یا پمپ پیشرو است . برای حالتی که آبریزش درپمپها افت تدریجی فشاردر سیستم وجوددارد ازژاکی برای تامین مجدد فشار استفاده می نمایند.
  • پمپ رزرو ( standby pump): معمولا در مکانهایی که آبرسانی امری ضروری است ووقفه در آن باعث ایجاد مشکلاتی میشود مانند بیمارستانها و کارخانجات و… پمپی راروی بوستر پمپ قرار می دهند تا درصورت خراب شدن یاتوقف یکی یکی از پمپها این پمپ وارد مدار شود ووقفه ای در آبرسانی ایجاد نگردد. این پمپ راپمپ رزرو می نامند. دربوستر پمپهایی که برای آتشنشانی بکار میرود حتما باید یک پمپ رزرو روی بوستر پمپ تعبیه گردد .